وَ بَشِّرِ الصَّابِرِينَ الَّذِينَ إِذا أَصابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ أُولئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَواتٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَ رَحْمَةٌ وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُهْتَدُونَ « 1 » . يعنى : بشارت بده اى پيغمبر به صبركنندگان . آن كسانى كه هر گاه مصيبتى به ايشان وارد شود مىگويند : - إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ - ما از خدائيم و بازگشت ما به سوى خداست . درود و رحمت خدا بر اينها است و اينها هدايت يافته‌گان هستند . و اين قسم صبر ، رضا ناميده مىشود ، و در آينده راجع به آن بحث مىشود . اما قسم اول صبر كه ذكر شد ، هيچ گونه اجر اخروى ندارد ، زيرا آن را براى مردم رياكارانه انجام داده است ولى بهتر از جزع و بىتابى است ، زيرا از نظر اخلاقى ممدوح و پسنديده است و لو بر اساس ايمان نباشد . چون سبب ترويج اخلاق خوب مىشود . و در نظام اجتماعى مؤثر است بلكه گاهى انسان را مىكشاند به قسم ثانى كه صبر بر اساس ايمان است . قسم دوم صبر مؤمنين و متقين و زاهدان و عابدان است . بدان كه خداى تعالى در قرآن صابرين را به صفات مختلف بيان كرده و در هفتاد و چند مورد اكثر خوبيها و خيرات را ثمره و نتيجهء صبر دانسته و درجات آخرت پاداش صبر بيان داشته است . اينك آياتى به اين مضمون ذكر مىشود . 1 - وَ جَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا لَمَّا صَبَرُوا « 2 » . يعنى : قرار داديم ايشان را راهنمايانى به امر خود تا هدايت كنند مردم را چون داراى صبر بودند . 2 - وَ تَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ الْحُسْنى عَلى بَنِي إِسْرائِيلَ بِما صَبَرُوا « 3 » . يعنى : وعدهء نيك پروردگارت بر بنى اسرائيل تحقق يافت به خاطر صبر و شكيبائى كه نشان دادند شايد مقصود از بنى اسرائيل يوسف و آل يعقوب است . چنانچه در سورهء يوسف مىگويد : وَ يُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَ عَلى آلِ يَعْقُوبَ كَما أَتَمَّها عَلى أَبَوَيْكَ « 4 » 3 - وَ لَنَجْزِيَنَّ الَّذِينَ صَبَرُوا أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ ما كانُوا يَعْمَلُونَ . « 5 » يعنى : و هر آينه جزا و پاداش مىدهيم كسانى را كه صبر كرده‌اند به بهتر از آنچه عمل مىكردند .

--> ( 1 ) سورهء بقره ، آيهء 155 و 156 . ( 2 ) سورهء سجده ، آيهء 24 ( 3 ) سورهء اعراف ، آيهء 137 ( 4 ) سورهء يوسف ، آيهء 6 . ( 5 ) سورهء نحل ، آيهء 96